TỔNG HỢP TÀI LIỆU VEX ROBOTICS
I. Giới thiệu chung, tổng quan
1.1. Hệ sinh thái VEX Robotics
Hệ sinh thái VEX Robotics là một hệ thống giáo dục robot đồng bộ, bao gồm các nền tảng học tập từ nhập môn đến nâng cao, kết hợp giữa phần cứng, phần mềm, học liệu và thi đấu, giúp học sinh phát triển liên tục từ tư duy STEM cơ bản đến năng lực kỹ thuật và đổi mới sáng tạo ở mức chuyên sâu. Đó là một hệ thống đồng bộ gồm:
● Phần cứng robot: VEX GO, VEX IQ, VEX V5
● Phần mềm lập trình: VEXcode
● Chương trình học / STEM Labs / tài liệu giáo viên
● Thi đấu robotics
● Thiết bị sân thi đấu, game elements, luật thi đấu
● Đào tạo giáo viên, chứng chỉ, tài nguyên triển khai lớp học
1.2. Cuộc thi trong hệ sinh thái
Phần thi đấu là trụ cột rất lớn của VEX. Hiện hệ sinh thái này có các nhánh thi đấu chính như:
● VEX GO Robotics Competition
● VEX IQ Robotics Competition
● VEX V5 Robotics Competition
● VEX AI Robotics Competition
Cao hơn nữa có VEX U cho bậc đại học trong hệ thi đấu VEX. Trang competition chính của VEX cho biết các giải diễn ra quanh năm ở cấp khu vực, bang/tỉnh, quốc gia và kết thúc bằng VEX Robotics World Championship vào tháng 4 hằng năm.
1.3. VEX continuum (Giải pháp liên tục của VEX)
“VEX Continuum” hay “giải pháp liên tục của VEX” là cách VEX nói về lộ trình học tập liền mạch: Bắt đầu từ cấp nhỏ, dễ lắp, dễ học; Sau đó chuyển dần lên hệ phức tạp hơn; Vẫn giữ triết lý và công cụ quen thuộc để học sinh không phải học lại từ đầu.
● VEX GO: Rất phù hợp nhập môn, tiểu học đầu cấp
● VEX IQ: Tiểu học cuối cấp đến THCS, thi đấu rất mạnh
● VEX V5: THCS lớn, THPT, đội tuyển, kỹ thuật và cơ khí sâu hơn
● VEX AI / VEX U: Mức nâng cao, thiên về tự hành, chiến lược, kỹ thuật cao hơn
VEX giới thiệu sản phẩm của họ như một dải giải pháp cho toàn bộ giáo dục chính quy và không chính quy; riêng VEX V5 được mô tả là hệ robot giáo dục thế hệ thứ 5, còn VEX IQ được thiết kế cho học sinh nhỏ tuổi hơn, dễ tiếp cận hơn.
Nếu áp vào triển khai giáo dục
● GO = dạy STEM/robotics nhập môn
● IQ = dạy bài bản + CLB + thi đấu
● V5 = đội tuyển mạnh, kỹ thuật nâng cao, định hướng thi lớn
● Continuum = giữ học sinh đi từ lớp thấp lên lớp cao mà không đứt mạch chương trình
II. VEX VR
2.1. Giới thiệu VEX VR
VEX VR là nền tảng lập trình robot ảo của VEX, cho phép học sinh học coding và mô phỏng robotics ngay trên máy tính mà không cần robot thật. Học sinh có thể lập trình robot bằng Blocks, Switch hoặc Python trong các môi trường mô phỏng khác nhau, từ đó phát triển tư duy thuật toán, logic điều khiển và kỹ năng giải quyết vấn đề. VEX VR đặc biệt phù hợp cho dạy học đại trà, học online và triển khai nhanh với chi phí đầu vào thấp.
Các đặc điểm chính của VEXcode VR:
● Môi trường giả lập: Robot ảo được tích hợp sẵn các cảm biến (khoảng cách, màu sắc, vị trí, góc quay) tương tự robot thật.
● Không cần cài đặt: Hoạt động trực tiếp trên trình duyệt web, dễ dàng tiếp cận.
● Nhiều sân chơi (Playgrounds): Có nhiều kịch bản khác nhau, từ di chuyển cơ bản đến mê cung phức tạp, giúp học sinh rèn luyện tư duy.
● Lập trình linh hoạt: Hỗ trợ lập trình kéo-thả (Blocks) và ngôn ngữ Python.
VEXcode VR đặc biệt hữu ích cho giáo dục, giúp học sinh làm quen với các khái niệm khoa học máy tính thông qua các hoạt động STEM thú vị.
2.2. Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX VR: Chứng chỉ giáo viên VEX VR
2.4. Bài học với VEX VR: Khóa học với VEX VR
2.3. Giáo án mẫu theo chương trình 2018
III. VEX AIM
3.1. Giới thiệu VEX AIM
VEX AIM là robot lập trình giáo dục thế hệ mới của VEX, tích hợp công nghệ AI Vision và khả năng di chuyển đa hướng. Nền tảng này cho phép học sinh học lập trình, cảm biến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên robot thật thông qua Blocks, Switch và Python. VEX AIM phù hợp với các chương trình STEM và khoa học máy tính hiện đại, nơi học sinh không chỉ học điều khiển robot mà còn tiếp cận các khái niệm AI một cách trực quan.
3.2. Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX AIM: Chứng chỉ giáo viên VEX AIM
3.3. Bài học STEM (STEM Labs): https://education.vex.com/stemlabs/aim
3.4. Giáo án mẫu theo chương trình 2018
IV. VEX GO
4.1. Giới thiệu VEX GO
VEX GO là nền tảng STEM và robot nhập môn của VEX dành cho học sinh tiểu học, giúp học sinh làm quen với lắp ráp, cơ cấu, tư duy lập trình và giải quyết vấn đề thông qua các hoạt động thực hành trực quan. Với thiết kế dễ tiếp cận, học liệu đầy đủ và khả năng triển khai thuận tiện trong lớp học, VEX GO là giải pháp phù hợp để khởi động chương trình robotics trong nhà trường.
4.2. Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX GO: Chứng chỉ giáo viên VEX GO
4.3. Bài học STEM (STEM Labs): https://education.vex.com/stemlabs/go
4.4. Giáo án mẫu theo chương trình 2018
V. VEX IQ
5.1. Giới thiệu VEX IQ
VEX IQ là nền tảng robot giáo dục dành cho học sinh tiểu học cuối cấp đến THCS, tập trung vào lắp ráp robot, lập trình, sử dụng cảm biến và giải quyết các thử thách kỹ thuật thực tế. Hệ thống này phù hợp để triển khai CLB robot, chương trình STEM và đội tuyển thi đấu trong nhà trường. Với học liệu đầy đủ và hệ thống thi đấu mạnh, VEX IQ là cầu nối hiệu quả giữa học tập trong lớp và ứng dụng thực hành ngoài thực tế.
Dễ triển khai trong trường học: VEX IQ được thiết kế theo hướng dễ tiếp cận, dễ lắp ráp, phù hợp môi trường giáo dục. Hệ sinh thái VEX nói chung được định vị là giải pháp “accessible, scalable, and affordable” cho giáo dục chính quy và không chính quy.
Học qua thực hành: Học sinh không chỉ code, mà còn phải: lắp khung robot; Gắn cơ cấu nâng, gắp, đẩy; Dùng cảm biến; Test và sửa lỗi ⇒ Học sinh thấy ngay mối liên hệ giữa cơ khí + lập trình + chiến thuật.
Có hệ học liệu cho giáo viên: VEX có STEM Labs, Activities, hướng dẫn build và tài liệu hỗ trợ dạy học cho giáo viên. Tài liệu chính thức nêu rõ VEX IQ STEM Labs được xây theo các hoạt động thực hành và nhiều nội dung xoay quanh game/challenge để tăng động lực học tập.
VEX IQ không chỉ để học trong lớp, mà còn gắn chặt với VEX IQ Robotics Competition. VEX nêu rõ học sinh tham gia các thử thách kỹ thuật dạng game, học teamwork, leadership và communication; các giải đấu diễn ra quanh năm và kết thúc tại VEX Robotics World Championship vào tháng 4 hằng năm.
5.2. Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX IQ: Chứng chỉ giáo viên VEX IQ
5.3. Bài học STEM (STEM Labs): https://education.vex.com/stemlabs/iq
5.4. Hướng dẫn lắp ráp các mô hình VEX IQ: Hướng dẫn lắp ráp các mô hình VEX IQ
5.5. Phần mềm lập trình VEX IQ: https://codeiq.vex.com/
5.6. Giáo án mẫu theo chương trình 2018
VI. VEX V5
6.1. Giới thiệu VEX V5
VEX V5 là nền tảng robot giáo dục nâng cao của VEX, phù hợp với học sinh lớn hơn, các chương trình STEM thiên kỹ thuật và các đội tuyển robotics chuyên sâu. Học sinh sử dụng VEX V5 để thiết kế kết cấu cơ khí, lập trình điều khiển, làm việc với động cơ, cảm biến và tối ưu robot cho các nhiệm vụ phức tạp. Đây là hệ robot phù hợp cho đào tạo năng lực engineering, làm dự án thực tế và thi đấu ở cấp độ cao.
Nền tảng kỹ thuật mạnh hơn: VEX nhấn mạnh V5 có hệ điện tử “approachable, flexible and powerful” và hệ cơ khí đủ đa dụng để người mới học vẫn làm được, trong khi học sinh có kinh nghiệm vẫn có rất nhiều không gian để thiết kế robot phức tạp hơn.
VEX V5 gắn trực tiếp với VEX V5 Robotics Competition. Trang competition chính thức của VEX cho biết các giải đấu được tổ chức quanh năm ở cấp địa phương, bang/tỉnh, quốc gia và kết thúc tại VEX Robotics World Championship vào tháng 4 hằng năm.
VEX V5 nằm ở phần cao của VEX Continuum và cũng là nền tảng được dùng cho các hướng thi đấu, kỹ thuật nâng cao và cả AI competition trong hệ VEX.
6.2. Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX V5: Chứng chỉ giáo viên VEX V5
6.3. Bài học STEM (STEM Labs): https://education.vex.com/stemlabs/v5
6.4. Giáo án mẫu theo chương trình 2018
VII. Tổng hợp tài liệu VEX Robotics
● Website VEX Robotics : vexrobotics.com
● Hệ thống phát triển chuyên sâu cho giáo viên sử dụng VEX Robotics: https://pd.vex.com/
● Website VEX Robotics Vietnam : https://vexrobotics.vn/
● Kênh Youtube: https://www.youtube.com/@VEXRoboticsVietnam
● LMS KC Education: https://stem.kcedu.vn/
● Cộng đồng VEX Robotics Vietnam: https://www.facebook.com/vexrobotics.vn
● Cộng đồng giáo viên VEX Robotics Vietnam: Cộng đồng giáo viên VEX Robotics Vietnam
1. VEX VR
Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX VR: Chứng chỉ giáo viên VEX VR
Bài học với VEX VR: Khóa học với VEX VR
Cộng đồng VEX VR:
2. VEX AIM
Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX AIM: Chứng chỉ giáo viên VEX AIM
Bài học STEM (STEM Labs): https://education.vex.com/stemlabs/aim
Cộng đồng VEX AIM : Cộng đồng VEX AIM
3. VEX GO
Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX GO: Chứng chỉ giáo viên VEX GO
Bài học STEM (STEM Labs): https://education.vex.com/stemlabs/go
4. VEX IQ
Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX IQ: Chứng chỉ giáo viên VEX IQ
Bài học STEM (STEM Labs): https://education.vex.com/stemlabs/iq
Hướng dẫn lắp ráp các mô hình VEX IQ: Hướng dẫn lắp ráp các mô hình VEX IQ
Phần mềm lập trình VEX IQ: https://codeiq.vex.com/
Cộng đồng VEX IQ :Cộng đồng VEX IQ
5. VEX V5
Hướng dẫn lấy Chứng chỉ giảng dạy VEX V5: Chứng chỉ giáo viên VEX V5
Bài học STEM (STEM Labs): https://education.vex.com/stemlabs/v5
Cộng đồng VEX EXP/V5 : Cộng đồng VEX EXP/V5